Tuần:10
Tiết :37 NÓI QUÁ


I/. Mục tiêu cần đạt:
Giúp h/sinh:
- Hiểu được thế nào là nói quá và tác dụng của biện pháp tu từ này trong văn chương cũng như trong cuộc sống.
- Rèn kỹ năng sử dụng “nói quá” trong viết văn cũng như trong giao tiếp.
II/. Chuẩn bị:
Giáo viên: giáo án, SGK, SGV, STK, bảng phụ.
Học sinh: SGK, STK, học bài, xem bài.
III/. Các bước lên lớp:
1. Ổn định lớp: (1’)
2. Kiểm tra bài cũ: (4’) H: Đọc 2 câu ca dao/tục ngữ/thơ có sử dụng từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt?.
H: Đọc 2 câu ca dao/tục ngữ/thơ có sử dụng từ ngữ địa phương chỉ các sự vật khác?
Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh.
3. Bài mới:
(Dựa trên đặc điểm nội dung của bài học để xây dựng lời giới thiệu).
TG
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của
học sinh
Nội dung bài

10












5’





20
Gv treo bảng phụ, gọi h/s đọc Vd (SGK - trang 101).
H: Những từ in đậm có phản ánh đúng thực tế hay không?
H: Cách nói trên nhằm mục đích gì?







H: Cách nói như vậy có tác dụng gì?
Cho h/s đối chiếu các câu ca dao, tục ngữ trên với các câu đồng nghĩa.

H: Cách nói nào sinh động hơn?
=> tác dụng của nói quá?
Phân tích cho h/s nắm rõ giá trị biểu cảm tích cực của nói quá khác với việc nói dóc (nói khoác lác, sai sự thật).
Gọi h/s đọc yêu cầu của bài tập 1 -> bài tập 4.
Gv chia ra 4 nhóm cho thảo luận trong 5’, yêu cầu trình bày kết quả, cho h/s khác nhóm nhận xét, giáo viên uốn nắn, chỉnh sửa.
-> quan sát.
-> đọc ngữ liệu.
-> không.


-> chưa nằm đã sáng: hiện tượng thời gian ban đêm quá ngắn.
-> chưa cười đã tối: thời gian ban ngày trôi nhanh.
-> thánh thót như mưa ruộng cày: công sức đổ ra rất nhiều.
-> gây ấn tượng cho người nghe.
So sánh:
-> đêm tháng 5 rất ngắn
-> ngày tháng 10 ngắn
-> mồ hồi nhiều.
-> học sinh trình bày nhận xét






-> nêu yêu cầu của bài tập.
-> thảo luận nhóm cử đại diện trình bày kết quả.
-> nhận xét bài làm của bạn.
-> ghi nhận và sửa chữa.









I. Nói quá và tác dụng của nó:
1. Khái niệm:
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
2. Tác dụng:
Nhấn mạnh, gây ấn tượng và tăng sức biểu cảm.

II. Luyện tập:
Bài tập 1:
a. “Có sức... thành cơm”: sức lao động bền bỉ sẽ chinh phục, cải tạo được mạnh đất cằn cỗi.
b. “đi lên đến tận trời”: vết thương nhẹ, sức khoẻ còn tốt, vẫn có thể tham gia chiến đấu.
c. “thét ra lửa”: giọng to, mạnh, khủng khiếp, có oai lực.
Bài tập 2: Điền cụm từ vào chỗ trống: a. Chó ăn đá, gà ăn sỏi.
b. bầm gan tím ruột.
c. ruột để ngoài da.
d. nở từng khúc ruột.
e. vắt chân lên cổ.
Bài tập 3: Đặt câu:
a. Cô ấy quả là có sắc đẹp “nghiêng nước nghiêng thành”.
b. Cô yên tâm, chúng ta hợp lại thì có thể “dời non lấp bể” chứ nói gì chuyện làm cỏ này.
c. Chuyện bài vở còn chưa xong mày lại đòi đến “lấp trời vá biển” - lãnh học bổng hả - còn khuya.
d. Nghĩ nát óc không còn cách nào, chỉ còn nước chuồn là xong.
e. Trời rét mặc áo thế này em tưởng mình thịt đồng da sắt hả.
Bài tập 4: Tìm 5 thành ngữ so sánh:
- đen như than.
- hung như quỷ
- trắng như bông bưởi