Tuần 31: Bài 30; 31
Tiết 154 - TV Tổng kết về ngữ pháp (tiếp theo)
Ngày soạn:


A- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Hệ thống kiến thức về các kiểu câu xét theo cấu tạo; câu đơn chủ vị, câu đặc biệt, câu ghép
- Nắm chắc các thành tố chính, phụ, phần biệt lập trong câu.
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng trong tạo lập biên bản
B- Chuẩn bị:
1- Giáo viên: Đèn chiếu, Bảng phụ
2- Học sinh: Bút dạ, chuẩn bị bài
C- Tiến trình lên lớp:
I- Ổn định lớp: Nắm sĩ số lớp
II- Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
III- Bài mới:p
III.1) Tổ chức các hoạt động


Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Ghi bảng

* Hoạt động 1: Ôn các thành phần câu
Bước 1: Thành phần chính và thành phần phụ:
- Hs đọc yêu cầu bài tập 1 mục I/ SGK
? Kể tên thành phần chính và thành phần phụ của câu
(- Thành phần chính là thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh
+ Vị ngữ kết hợp phó từ chỉ quan hệ, thời gian, trả lời câu hỏi: làm gì? Làm sao? Như thế nào
+ Chủ ngữ nêu tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng thái được miêu tả ở chủ yếu câu hỏi: Ai? Con gì? Cái gì?
- Thành phần phụ và các dấu hiệu nhận biết:
+ Trạng ngữ: đứng ở đầu, cuối câu hoặc giữa chủ ngữ và vị ngữ nêu hoàn cảnh không gian, thời gian, cách thức phương tiện...
+ Khởi ngữ: Thường đứng trước chủ ngữ, nêu lên đề tài của câu nói có thể thêm quan hệ từ về, đối với vào trước.
Bước 2: Hướng dẫn hs làm bài tập 2 mục I: Phân tích thành phần câu
- Gv kẻ mẩu ở bảng phụ, hs lên điền - lớp bổ sung hoàn chỉnh làm vào vở:

Câu
Trạng ngữ
Khởi ngữ
Chủ ngữ
Vị ngữ
Trạng ngữ

a


Đôi càng
Tôi
mẩm
bóng


b
Sau...
Lòng tôi

Mấy người học trò cũ
Đến xếp hàng đi vào lớp


c

Còn...tráng bạc
Nó
Vẫn là....
độc ác



* Hoạt động 2: Ôn về thành phần biệt lập:
Bước 1: Hướng dẫn ôn tập theo câu hỏi Bài tập 1/ SGK /145
? Kể tên và nêu dấu hiệu nhận biết các thành phần biệt lập của câu
Gv chốt lại:


Dấu hiệu: Chúng không trực tiếp tham gia vào sự việc được nói trong câu





Bước 2: Hướng dẫn hs làm bài tập 2 mục II SGK / 145
- Hs nêu yêu cầu bài tập 2
- Gv phân nhóm thực hiện
Nhóm 1: a Nhóm 3: c
Nhóm 2: b Nhóm 4: d
Nhóm 5: e
Gv chiếu đáp án của các nhóm - Lớp nhận xét
Gv chiếu đáp án


* Hoạt động 3: Hướng dẫn ôn luyện về các kiểu câu
Bước 1: Ôn tập về câu đơn:
- Hs đọc yêu cầu Bài tập 1/146, 147
Gv phân nhóm:
Nhóm 1: d Nhóm 3: b
Nhóm 2: c Nhóm 4: a
- Hs trình bày lớp nhận xét bổ sung
Bước 2: Hướng dẫn hs làm bài tập 2/ 147
? Thế nào gọi là câu đơn đặ biệt (câu không phân biệt được chủ ngữ, vị ngữ)
- Hs đọc bài tập
- Gọi 3 hs lên bảng làm bài
- Gv sửa sai
? Trong các văn bản học kì II sử dụng câu đặc biệt.
Bước 3: Hướng dẫn ôn luyện câu ghép
? Thế nào là câu ghép
(Câu có hai cụm từ chủ vị trở lên, các cụm từ c - v không bao nhau mà nối liên kết nhau bằng quan hệ từ)
? Có mấy loại câu ghép
(2 loại: Đẵng lập, chính phụ)
- Hs nêu yêu cầu BT1 SGK /147

+ Gv chia nhóm hướng dẫn thực hiện
+ Chốt đáp án qua đèn chiếu
Hoạt động 4: Ôn tập về biến đổi câu
- Hs nêu yêu cầu BT1/149
Câu rút gọn:
- Quen rồi
- Ngày nào ít: ba lần
- Hs đọc và nêu yêu cầu bài tập 2 SGK /149

? Những câu nào vốn là một bộ phận của câu được tách ra?
? Theo em, tác giả tách như vậy để làm gì?