DƯƠNG THIỆU TƯỚC

NHẠC SĨ KHAI PHÁ

DÒNG NHẠC VIỆT

Tên thật Dương Thiệu Tước, sinh ngày 15/5/1915 tại làng Vân Đình, huyện Sơn Lãng, phủ Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông. Ngày ông mất 1/8/1995 tại Sài Gòn.

Ông xuất thân trong một gia đình Nho học truyền thống, cháu nội cụ nghè Vân Đình Dương Khuê, nguyên Đốc học Nam Định. Thuở nhỏ ông học ở Hà Nội, những năm 30 ông gia nhập nhóm nghệ sĩ tài tử Myosotis (Hoa lưu ly) gồm Thẩm Oánh, Lê Yên, Doãn Mẫn, Vũ Khánh… Dương Thiệu Tước là người có sáng kiến soạn các nhạc phẩm thuộc loại “bài Tây theo điệu ta”. Phần lớn nhạc của ông lúc đầu đều bằng tiếng Pháp đó là một thể loại đầu tiên ở nước ta và chính nó đã mở ra một hướng mới cho nền tân nhạc Việt Nam.

Những nhạc phẩm như Vầng trăng sáng, Thuyền mơ, Bến xuân xanh, Dưới nắng hồng… của ông khi ra mắt được mọi người tiếp đón thưởng ngoạn nồng nhiệt, tạo cho nét nhạc dân tộc bay bổng trên nền nhạc hiện đại.

Những năm chiến tranh Việt Pháp và hòa bình được tái lập (1954), nhạc sĩ Dương Thiệu Tước vẫn sáng tác đều tay, có lúc ông dạy ở Trường Quốc gia âm nhạc Sài Gòn.

Tác phẩm của Dương Thiệu Tước sẽ sống mãi với lịch sử âm nhạc Việt Nam, vì nhạc ông “là loại nhạc tình tứ, nhưng rất sang trọng. Đó là những ca khúc tình ái, thốt lên từ con tim nhạy cảm của một nhạc sĩ từng trải”.

Một số sáng tác của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước : Áng mây chiều, Bạn cùng tôi, Bến Hàn Giang, Bến Xuân Xanh, Bóng chiều xưa (với Minh Trang), Buồn xa vắng (với Minh Trang), Cánh bằng lướt gió, Chiều (thơ Hồ Dzếnh), Đêm ngắn tình dài, Đêm tàn bến Ngự, Dưới nắng hồng, Dưới trăng, Giáng xuân, Hội hoa đăng, Hờn sóng gió, Khúc nhạc dưới trăng (với Minh Trang), Kiếp hoa, Mơ tiên, Ngọc Lan, Nhớ cánh uyên bay, Ôi quê xưa (với Minh Trang), Ơn nghĩa sinh thành, Phút say hương, Sóng lòng, Thuyền mơ, Tiếng xưa, Tình anh, Trời xanh thẳm, Ước hẹn chiều thu, Uống nước nhớ nguồn (với Hùng Lân), Vầng trăng sáng, Vui xuân (với Minh Trang)…

Những sáng tác của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước được đánh giá là những ca khúc trữ tình thời nhạc tiền chiến, và ông được coi là một trong những nhạc sĩ tiền phong của nền tân nhạc Việt Nam. Mặc dù theo học nhạc Tây, nhưng nhạc của ông vẫn thắm đượm hồn dân tộc. Trong một ấn phẩm viết tay, ông ngỏ ý : “Theo tôi tân nhạc Việt Nam phải thể hiện rõ cá tính Việt Nam. Để đạt được điều này, người sáng tác phải hiểu rõ nhạc Việt qua cách học nhạc cụ cổ truyền cũng như hát được các điệu hát cổ truyền“.

Nhạc sĩ Dương Thiệu tước vào Nam sinh sống từ năm 1954. Tại Sài Gòn ông làm chủ sự phòng văn nghệ tại Đài phát thanh Sài Gòn đồng thời được mời làm giáo sư dạy đàn Lục huyền cầm/Tây Ban Cầm tại trường Quốc Gia Âm Nhạc. Sau ngày 30/4/1975, nhạc của ông bị cấm đoán và ông cũng bị mất chỗ dạy học tại trường Quốc Gia Âm Nhạc.

Vợ chính thất cũng là vợ đầu của ông là bà Lương Thị Thuần, hiện con cái đang sống tại Đức và Hoa Kỳ. Vợ sau của ông là Minh Trang, một ca sĩ nổi tiếng của thập niên 1950. Đầu thập niên 1980 ông về sống với bà Nguyễn Thị Nga tại quận Bình Thạnh và được bà chăm lo cho tuổi về chiều.

Quế Phượng tổng nhợp chuyển tiếp